Tweede in de MT1000, dé lijst met beste dienstverleners van Nederland!

Bekijk de MT1000

Tweede in de MT1000, dé lijst met beste dienstverleners van Nederland!

Bekijk de MT1000
Menu

The Friction Project

15 oktober 2026

•

1 minuten

Deel artikel

 
How Smart Leaders Make the Right Things Easier and the Wrong Things Harder
Robert I. Sutton en Huggy Rao
2024
St. Martin’s Press

Jij bent vast weleens drie weken bezig geweest met het aanvragen van een laptop, of hebt een vergadering van een uur nodig gehad om te bepalen wanneer de volgende vergadering is. Dan herken je friction. Sutton en Rao vroegen zich zeven jaar lang af waarom simpele dingen op het werk zo verschrikkelijk moeilijk zijn geworden en, voor ons natuurlijk extra interessant, wat goede leiders daaraan doen.

Denk eens aan het laatste formulier dat je moest invullen, de laatste keten van goedkeuringen die je moest doorlopen, of de laatste vergadering waar je vooral zat te wachten tot iemand eindelijk ter zake kwam. Vermenigvuldig dat gevoel met in je achterhoofd duizenden collega’s en honderden processen, en je hebt een organisatie die zichzelf in de weg zit.

Sutton en Rao noemen dat destructieve friction. Maar – en dat is de twist van het boek – niet alle wrijving is slecht. Sommige friction redt levens, voorkomt blunders en versterkt juist de kwaliteit van beslissingen.

De kern 

The Friction Project verbindt organisatieontwerp met psychologie. De centrale vraag is niet ‘hoe maken we alles sneller?’, maar de twistige vraag ‘wat maken we makkelijk en wat maken we bewust moeilijk?’. Anders denken maakt anders doen.

De auteurs hebben recht van spreken. Robert I. Sutton is hoogleraar aan Stanford University en auteur van bestsellers als The No Asshole Rule en Scaling Up Excellence. Huggy Rao is eveneens hoogleraar aan Stanford en gespecialiseerd in organisatieverandering en schaalbaarheid. Samen deden zij dus zeven jaar onderzoek bij tientallen organisaties, van ziekenhuizen tot techbedrijven, naar de oorzaken en oplossingen van organisatorische wrijving.

De meeste leiders geloven dat iets toevoegen (een extra regel, een extra check, een extra overleg) het antwoord is op elk probleem. Sutton en Rao noemen dit addition sickness. Hun onderzoek laat zien dat het omgekeerde vaak beter werkt: subtractie. Wie stopt met toevoegen en juist gaat schrappen, bouwt aan een organisatie die sneller, prettiger en effectiever werkt. 

Wie stopt met toevoegen en juist gaat schrappen, bouwt aan een organisatie die sneller, prettiger en effectiever werkt.

Effectieve leiders gedragen zich volgens de auteurs als trustee of others’ time: zij zien zichzelf als beheerder van de tijd, energie en aandacht van anderen. Vanuit die rol stellen zij zich twee vragen bij alles wat zij ontwerpen, goedkeuren of in stand houden: 

De auteurs herleiden de meeste organisatorische ellende tot vijf terugkerende ‘friction troubles’:  

Om friction gericht aan te pakken, introduceren de auteurs de ‘help pyramid’, vijf niveaus waarop een leider kan ingrijpen: 

  1. Herkaderen: een probleem dat je nu niet kunt oplossen, minder bedreigend laten voelen. 
  2. Navigeren: mensen door het bestaande doolhof heen loodsen. 
  3. Afschermen: je team beschermen tegen bureaucratie van hogerop. 
  4. Herinrichten: werkprocessen en regels in je eigen team of afdeling repareren. 
  5. Herontwerpen: de organisatie fundamenteel en structureel herinrichten. 

De TWST

De auteurs bieden een aantal twistige aanpakken. De eerste is de kracht van schrappen. In plaats van een proces met tien procent te verbeteren, dagen Sutton en Rao leiders uit om te vragen: wat gebeurt er als we de helft van de stappen, het aantal woorden of de vergadertijd gewoon schrappen?  

Die vraag dwingt tot echte keuzes in plaats van cosmetische verbeteringen, en past naadloos bij het resultaatgericht schrappen van overbodige schakels, wat wij onze klanten vanuit TWST ook adviseren in contractmanagement- en procesoptimalisatietrajecten. 

De tweede twistige aanpak waar ik graag nog wat dieper op inga, is jargon monoxide. Sutton en Rao laten zien dat ingewikkeld taalgebruik niet alleen begrip vertraagt, maar ook onbedoeld machtsafstand creëert: wie de taal niet spreekt, voelt zich buitengesloten en durft minder snel iets aan te kaarten. Heldere taal is dus geen stijlkwestie, maar een instrument voor eigenaarschap en snelheid. Een inzicht dat direct aansluit bij onze eigen pleidooien voor rolduidelijkheid en eenvoud in functieprofielen en communicatie. 

Tenslotte, het idee van bewust ingebouwde wrijving. Niet elke wrijving is een fout in het systeem; soms is vertraging het systeem. Een verplichte pauze voor een grote beslissing, een tweede paar ogen bij een risicovol contract, een moment van tegenspraak voordat een plan wordt goedgekeurd; dat is friction die je juist wilt behouden of zelfs versterken. Voor ons als adviseurs is dit een waardevolle correctie op de reflex om processen altijd te versnellen: eerst bepalen waar snelheid gevaarlijk is, dan pas schrappen waar het kan.  

Must read

Ja, absoluut. Dit boek raakt de kern van waar wij als adviseurs en waar jij ook in de praktijk waarschijnlijk dagelijks mee te maken hebt: organisaties die zichzelf vastzetten in regels, formulieren en overleggen die ooit met de beste bedoelingen zijn bedacht. Sutton en Rao schrijven luchtig, met scherpe praktijkvoorbeelden. Wat dacht je van een 42 pagina’s tellend aanvraagformulier of een directieteam dat driehonderdduizend uur per jaar kwijt is aan het voorbereiden van één wekelijks overleg?  

Het boek dwingt je zoals we al aangaven, tot zelfreflectie aan de hand van twee kernvragen: 

Als jij ook: 

dan is dit boek iets voor jou.  

cta afbeelding

Ga voor wrijving

Maak het makkelijk.

MENU
Contact
info@twst.nl 035 7600 460